مطالعات حيواني

القا مدل PCO

القا مدل PCO برای درک بهتر علل سندرم تخمدان پلی کیستیک و پاتوژنز بیماری و ارزیابی داروهای مختلف در جهت بهبود بخشیدن به درمان ضروری است.
سندرم تخمدان پلی کیستیک (Polycystic ovary syndrome) یک اختلال هورمونی است که با افزایش سطح آندروژن، بی نظمی قاعدگی و یا کیست های کوچک در یک یا هر دو تخمدان مشخص می شود. این اختلال می تواند مورفولوژیکی (تخمدان پلی کیستیک) یا عمدتا بیوشیمیایی (هایپرآندروژمی) باشد. 

PCOS، از شایع ترین علل ناباروری است که چندین فرضیه مبنی بر دلایل متابولیکی، ژنتیکی، اپی ژنتیکی و محیطی در ایجاد این بیماری وجود دارد. با عدم تخمک گذاری مزمن، تخمدان پلی کیستیک و تظاهرات بیوشیمیایی و کلینیکی هیپرآندروژنیسم مشخص می شود.

بیماران مبتلا به PCOS در معرض خطر ابتلا به سرطان اندومتر، ناباروری، چاقی، فشار خون بالا و دیابت هستند. از جمله متداول ترین نوع PCOS که ۷۰ درصد خانم ها را درگیر می کند PCOS ناشی از مقاومت به انسولین است.

علی رغم شیوع بالا، پاتوفیزیولوژی آن کاملا شناخته نشده است و از آنجا که سیستم های فیزیولوژیکی مختلفی را درگیر می کند و ارگان های مختلف در جهت روشن شدن اتیولوژی آن باید بررسی شوند، استفاده از مدل های حیوانی PCOS، برای درک بهتر پاتوژنز بیماری و ارزیابی داروهای مختلف در جهت بهبود بخشیدن به درمان ضروری است.

القا مدل PCO و چالش مدل های حیوانی مناسب

ایجاد یک مدل حیوانی که همه جنبه های بیماری را تقلید کند، دشوار است. اما شباهت بیولوژیکی، آناتومیکی و یا ویژگی های بیوشیمیایی مدل حیوانی به فنوتیپ های PCOS انسانی می تواند کاربرد آن را افزایش دهد.

اگرچه فیزیولوژی تخمدان جوندگان، برخلاف مدل های حیوانی مانند، گاو، اسب، گوسفند، شبیه انسان نیست، اما هزینه کمتر، حجم نمونه بزرگ، سادگی و مدت زمان کوتاه روش های القایی این حیوانات بیشتر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است.

القا مدل PCO با مداخله مستقیم هورمونی

القا فنوتیپ شبیه PCOS از طریق روش های مستقیم هورمونی در مراحل مختلف تکوین (قبل تولد، قبل از بلوغ و بعداز بلوغ) در جوندگان، گوسفند و میمون ها گزارش شده است. بیشترین مدل در مدل آندروژن قبل از بلوغ جوندگان است.

القا مدل PCO

مدل های تحت درمان با آندروژن نتایج خوبی را نشان می دهند و علائم PCOS را در حیوانات نشان می دهند. با این حال، مداخلات هورمونی مستقیم ممکن است برای یافتن مسیر اصلی و رایج برای پاتوژنز آن مناسب نباشد.

با این حال، آزمایشات نشان داد که قرار گرفتن در معرض آندروژن می تواند هموستاز غدد درون ریز را تغییر داده و منجر به ایجاد اختلال عملکرد تخمدان و همچنین علائم متابولیک همراه آن شود. به دو مورد از روش های القایی با مداخله مستقیم هورمونی از جمله  استرادیول والریت و دهیدرو اپی آندرستندیون اشاره می شود.

القا مدل PCO به وسیله داروی استرادیول والرات

استرادیول والرات (EV) Estradiol valerate به دلیل تجویز عضلانی و تک دوز بودن نسبت به بقیه داروها ارجحیت دارد. حیواناتی که پس از تست اسمیر واژینال روزانه، به مدت ۱۵ روز دارای سه دوره منظم سیکل استروس بودند، انتخاب شده و به آنها میزان ۲mg استرادیول والرات به صورت عضلانی یکبار تزریق می شود.

القا مدل PCO

القا مدل PCO به وسیله دهیدرواپی آندروستندیون

دهیدرواپی آندروستندیون Dehydroepiandrosterone (DHEA) در دوره قبل از تولد، قبل از بلوغ و بعد از بلوغ در رت و موش تجویز می شود.

القا PCOS با مداخله غیر مستقیم هورمونی

روش های غیر مستقیم هورمونی جهت القا PCOS برای غلبه بر محدودیت های روش مستقیم شامل

  • حیوانات مهندسی ژنتیک شده
  • تغییر رژیم غذایی (دریافت کالری بیش از حد)
  • استرس محیطی
  • تجویز مواد شیمیایی مورد استفاده قرار می گیرد.

برای بررسی نقش ژن های اختصاصی و مسیرهای سیگنالی مرتبط با پیشرفت PCOS از مدل های حیوانی ترنسژنیک استفاده می شود. مسیرهای مولکولی مربوط به سیگنالینگ PI3K-Akt و ERK با توسعه فنوتیپ شبه PCOS در حیوانات بسیار مرتبط است.

در مطالعاتی که از رژیم حاوی شکر و چربی بالا (HDHS) و رژیم بر پایه سویا استفاده کرده اند ویژگی های شبیه PCOS را گزارش کرده اند.

قرار گرفتن در معرض مداوم نور و شرایط استرس و اضطراب از جمله عوامل محیطی می باشد که باعث القا فنوتیپ شبیه PCOS می شود.
عوامل شیمیایی مختل کننده سیستم اندوکرین از جمله تزریق دیگالاکتوز، تزریق گلوتامات مونوسدیم  (MSG)، بیسفنول A، کلرید تری بوتیلین (TBT) برای القا PCO استفاده می شود.

مناسب ترین مدل حیوانی PCOS مدلی است که به صورت طبیعی این بیماری اتفاق می افتد. تا به امروز، ویژگی های PCOS در جوندگان به طور طبیعی گزارش نشده است. پیشرفت PCO به طور طبیعی و اختلالات هورمونی مرتبط با علائم بالینی، در حیواناتی مانند گاو، خوک و سگ مشاهده شده است. با این حال، این حیوانات به طور کلی هیپرآندروژنیسم را نشان نداده اند. هیپرآندروژنیسم طبیعی در میمون رزوس گزارش شده است. با این حال، استفاده  از آن ها  برای مطالعات PCOS محدودیت های زیادی دارد.

علاوه بر این، اختلال قبل از تولد با استفاده از آندروژن ها، فنوتیپ های PCOS را از طریق وراثت اپی ژنتیک به نسل های بعدی منتقل می کند بنابراین ایجاد مدل های مداخله ای دیگر بدون شک ارزشمند است.

آنالیز مدل های القایی

جهت تایید القا PCOS در حیوانات آزمایشگاهی، بررسی سیکل استروس، هیستومورفولوژی تخمدان توسط رنگ آمیزی H&E و دیگر روش های تکمیلی سلولی و مولکولی نظیر بررسی بیان ژن های دخیل در POCS انجام می شود.

القا مدل PCO
القا مدل PCO

کاربرد گیاهان دارویی در درمان  تخمدان پلی کیستیک

امروزه داروهای متعددی مانند متفورمین وکلومیفن سیترات برای درمان این بیماری استفاده می‌شود. متفورمین باعث افزایش حساسیت به انسولین می‌شود، میزان گلوکز خون را کاهش می‌دهد و از بروز استرس اکسیداتیو جلوگیری می‌کند. عوارض جانبی این دارو اسهال، حالت تهوع، ایجاد مشکلات کبدی و کلیوی است

کلومیفن سیترات نیز باعث القای تخمک‌گذاری در بیماران مبتلا به PCOS می‌شود، اما این دارو تنها در ۵۰ درصد بیماران تخمک‌گذاری را بهبود می‌بخشد و خطر ابتلا به سرطان اندومتر را در بیماران بالا می‌برد. با توجه به عوارض جانبی داروهای کلاسیک، و طولانی بودن دوره درمان شناسایی و معرفی درمان‌های جایگزین و مؤثر، اهمیت فراوانی دارد.گیاهان دارویی به دلیل اثرات جانبی به عنوان جایگزینی مناسب برای داروهای شیمیایی مطرح شده‌اند و مصرف آن‌ها در جهان رو به افزایش است.

مطالب مرتبط: ایجاد مدل تومور سرطانی – ایجاد مدل بیماری صرع – ایجاد مدل آسیب نخاعی
خدمات مرتبط: پژوهش و مطالعه بروی حیوانات آزمایشگاهی – ایجاد انواع مدل های حیوانی

منبع
How to choose the suitable animal model of polycystic ovary syndrome?Animal Models for Human Polycystic Ovary Syndrome (PCOS) Focused on the Use of Indirect Hormonal Perturbations: A Review of the LiteratureA Novel Letrozole Model Recapitulates Both the Reproductive and Metabolic Phenotypes of Polycystic Ovary Syndrome in Female MiceGenetic Basis of Polycystic Ovary Syndrome (PCOS): Current Perspectives
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

5 × یک =

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا