مطالعات حيواني

خونگیری از موش رت و سایر حیوانات آزمایشگاهی

انواع روش های خونگیری

خونگیری از حیوانات آزمایشگاهی در بسیاری از مطالعات حیوانی و ایجاد مدل های حیوانی نظیر مدل دیابت ، مدل پارکینسون ، مدل صرع و … برای اندازه گیری فاکتورهایی مانند هورمون ها، فاکتورهای ایمنی، فاکتورهای رشد، پروتئین ها و به وسیله تکنیک هایی همچون الایزا و وسترن بلات در طرح های پژوهشی و مطالعات پایان نامه انجام می شود. این بیومارکرها در پیش بینی و تشخیص بیماری های قلبی عروقی، سرطان به کار می رود.

همچنین از این عوامل برای بررسی حالت عمومی و پایداری حیوان آزمایشگاهی، مانند بررسی استرس، التهاب و گرسنگی، استفاده می شود. این آیتم ها می توانند تحت تاثیر استرس دستخوش تغییر شوند؛ بنابراین روش خونگیری و استرس زا نبودن روش خون گیری عوامل مهمی به شمار می آیند. برای خونگیری از حیوانات آزمایشگاهی روش های متفاوتی وجود دارد که بر اساس نوع حیوان و میزان خون موردنیاز، مشخص می شود.

به طور کلی میزان خون یک حیوان حدود ۱۰% از وزن بدن حیوان است و میزان خون گرفته شده از آن نباید از ۱۵% حجم کل خون حیوان بیشتر شود؛ زیرا می تواند موجب بروز شوک هیپوولمیک و حتی مرگ شود.

در آزمایشگاه حیوانی هیستوژنوتک خونگیری از موش، رت یا خرگوش، بسته به نوع پژوهش از محل های متفاوتی انجام می شود.

انواع روش های خونگیری از حیوانات آزمایشگاهی

خونگیری از ورید جانبی صافن در موش و رت

خونگیری از ورید صافن (Saphenus lateral vein) یک روش نسبتا سریع جهت جمع آوری خون از رت یا موش می باشد. در این روش نیازی به بیهوش کردن حیوان نیست و می توان خون گیری را تا ۴ بار در طی ۲۴ ساعت تکرار کرد. در این حالت میزان خون گرفته شده از حیوان زیاد نیست و برای مثال برای رت حدود ۰.۲ میلی لیتر می باشد.

 خونگیری از ورید جانبی صافن ( Saphenus lateral vein )
خونگیری از ورید صافنوس

برای خونگیری در این روش، پس از مهار حیوان، پای چپ رت یا موش با یک کشش ملایم به سمت پایین نگه داشته می شود و پس از ضدعفونی کردن محل، خونگیری با سوزن گیج ۲۵ یا ۲۳ انجام می شود. پس از اتمام نمونه برداری با یک تکه گاز استریل به محل خون گیری فشار ملایم وارد می کنیم تا خونریزی متوقف شود و سپس موش یا رت را آزاد می کنیم. از آنجا که این روش برای حیوان با استرس همراه است بهتر است زمان خونگیری تا حد امکان کوتاه باشد.

خونگیری از ورید دمی در موش و رت

خونگیری از ورید دمی (Tail vein) یک روش سریع و ساده جهت جمع آوری نمونه است و استفاده از این روش در حیواناتی مانند موش یا رت مرسوم می باشد. در این مدل نمونه گیری، برای بهتر دیده شدن رگ بهتر است دم حیوان گرم نگهداری شود.

خونگیری از ورید دمی
خونگیری از ورید دمی (Tail vein)

همچنین می توان با یک گیره مسیر رگ را ببندیم تا رگ مشخص تر دیده شود. برای خونگیری با این روش حیوان آزمایشگاهی باید بیهوش شود. حجم خون برداشت شده از حیوان در این روش حدود ۰.۱ تا ۲ میلی لیتر است و اگر برای پژوهش به خون بیشتر نیاز باشد بهتر است از روش های دیگری برای این کار استفاده شود. برای انجام کار بهتر، پس از مهار کردن حیوان و ضدعفونی محل، خون گیری از یک سوم انتهایی دم موش یا رت و با سوزن گیج ۲۱ تا ۲۳ انجام می شود. برای خونگیری بهتر و بیشتر می توان مقداری از انتهای دم موش را قطع کرد و خونگیری با پیپت انجام شود. در صورت قطع کردن قسمت انتهای دم حیوان نیاز است تا دم حیوان برای جلوگیری از عفونت پانسمان شود.

خونگیری از ورید ژوگولار در موش و رت

خون گیری از ورید ژوگولار (Jugular vein) از حیواناتی مانند موش یا رت قابل انجام است و نیاز به مهارت بالایی دارد تا از آسیب زدن به حیوان جلوگیری کند. بهتر است خونگیری توسط ۲ نفر صورت گیرد. خون گیری از این ورید معمولا در مطالعاتی انجام می شود که دارورسانی از طرق استنشاق یا تزریق داخل وریدی انجام شده باشد. در این روش حیوان باید بیهوش باشد.

پس از ضدعفونی کردن محل نمونه برداری، سر حیوان با زاویه ی ملایم به سمت عقب نگه داشته می شود تا رگ برجسته و مشخص تر باشد. خون گیری با سوزن گیج ۲۳ و در ناحیه ی کوچک مثلثی زیر کتف انجام می شود. پس از خونگیری، جریان خون باید پیش از بازگرداندن حیوان به قفس با فشار ملایم به مدت ۳۰ ثانیه متوقف شود. در این روش با هربار خون گیری حدود ۰.۱ تا ۲ میلی لیتر خون برداشت می شود و در صورت نیاز به خون بیشتر بهتر است از روش هایی مانند خونگیری از قلب استفاده شود. خون گیری از ورید ژوگولار را نباید بیشتر از ۸ بار در طی ۲۴ تکرار کرد.

خونگیری از ورید سینوس پشت حدقه در موش و رت

این روش خونگیری به عنوان یک روش پایانی به شمار می رود که به دلیل عوارض جانبی متعدد و شدیدی که ایجاد می کند موجب مرگ حیوان می شود. خون از ورید سینوسی چشم رت یا موش جمع آوری می شود. برای خون گیری از این روش، پس از مهار حیوان، پوست گردن به آرامی از پشت کشیده می شود تا چشم محدب تر شود. سپس یک پیپت مویینه ی استریل به صورت جانبی وارد رگ چشم می شود. خون با عمل مویینگی وارد تیوب می شود. نمونه ی گرفته شده در این مدل خونگیری مخلوطی از خون وریدی و مایع بافتی است و نماینده خون ورید محسوب نمی شود. در این روش حدود ۰.۵ میلی لیتر خون جمع آوری می شود.

خونگیری چشمی در موش
خونگیری از سینوس پشت حدقه

خونگیری از قلب در موش و رت

خونگیری از قلب (Cardiac puncture) یک روش مناسب برای جمع آوری مقدار زیاد و با کیفیت خون از موش یا رت است. این روش خون گیری زمانی استفاده می شود که حیوان پس از خونگیری حذف شود. این روش تحت بیهوشی کامل حیوان انجام می شود و برای نمونه برداری سوزن استریل با گیج ۲۴ از سمت چپ قفسه سینه وارد قلب می شود. خونگیری باید به آرامی انجام شود تا ضربان قلب متوقف نشود.

خونگیری از قلب موش

برای ساده تر انجام شدن نمونه برداری میتوان قلب را از بدن حیوان خارج کرد و مستقیم خون گیری را از بافت انجام داد. در این روش میزان خون جمع آوری شده حدود ۱۰ میلی لیتر می باشد که با توجه به حجم بالای خون گیری می توان برای انجام تکنیک هایی همچون: جداسازی سلول های تک هسته ای خون (PBMC) ، انجام تکنیک Real time PCR استفاده کرد.

خونگیری از رگ جانبی گوش در خرگوش

این روش خونگیری مخصوص خرگوش می باشد و رگ جانبی (Marginal ear vein/artery) خرگوش متداول ترین محل جمع آوری نمونه در مقیاس کم در این حیوان به شمار می رود. در این روش نیازی به بیهوشی کامل حیوان نیست و بی حسی موضعی محل نمونه برداری کافی است. برای انجام خون گیری، پس از مهار حیوان، گوش با مالش ملایم گرم می شود و پس از ضدعفونی کردن ناحیه ی موردنظر، خونگیری با سوزن با گیج ۲۵ انجام می شود. خون جمع آوری شده در این روش حدود ۱ تا ۵ میلی لیتر می باشد.

خدمات مرتبط: پژوهش و مطالعه بروی حیوانات آزمایشگاهی – ایجاد انواع مدل های حیوانی
مطالب مرتبط: ایجاد مدل تومور سرطانی – ایجاد مدل بیماری صرع – ایجاد مدل آسیب نخاعی

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

6 + هشت =

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا